Quyền mua cổ phiếu phát hành thêm là gì? Có nên thực hiện quyền
Quyền mua cổ phiếu phát hành thêm là gì, tỷ lệ thực hiện quyền, giá phát hành, cách tính giá tham chiếu điều chỉnh ngày GDKHQ, chuyển nhượng quyền và khi nào nên hoặc không nên thực hiện quyền.
Khi doanh nghiệp phát hành thêm cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, mỗi cổ đông nhận quyền mua cổ phiếu mới theo tỷ lệ sở hữu, thường với giá thấp hơn giá thị trường. Bạn có thể thực hiện quyền (nộp tiền mua), chuyển nhượng quyền, hoặc bỏ qua; nếu bỏ qua, tỷ lệ sở hữu và giá trị tài sản của bạn bị pha loãng.
Các thông số cần đọc
- Tỷ lệ thực hiện quyền: ví dụ 10:3, sở hữu 10 cổ phiếu được mua thêm 3 cổ phiếu mới.
- Giá phát hành: giá mua cổ phiếu mới (thường thấp hơn thị giá).
- Ngày giao dịch không hưởng quyền (GDKHQ): mua từ ngày này không được nhận quyền.
- Thời gian đăng ký và nộp tiền, thời gian chuyển nhượng quyền.
Giá tham chiếu điều chỉnh ngày GDKHQ
Giá điều chỉnh = (Giá đóng cửa trước GDKHQ + Giá phát hành × a) ÷ (1 + a), với a = số cổ phiếu mới trên mỗi cổ phiếu cũ.
Ví dụ: giá trước GDKHQ 30.000, tỷ lệ 10:3 (a = 0,3), giá phát hành 12.000: Giá điều chỉnh = (30.000 + 12.000 × 0,3) ÷ 1,3 ≈ 25.850 đồng.
Giá trên bảng điện trông như "giảm" khoảng 14%, nhưng đó là do điều chỉnh kỹ thuật, không phải doanh nghiệp xấu đi.
Không thực hiện quyền thì sao?
Với ví dụ trên, sở hữu 10.000 cổ phiếu:
- Trước GDKHQ: 10.000 × 30.000 = 300 triệu.
- Không thực hiện quyền, sau GDKHQ: 10.000 × 25.850 ≈ 258,5 triệu → thiệt khoảng 41,5 triệu so với trước.
- Thực hiện quyền: nộp 3.000 × 12.000 = 36 triệu, sở hữu 13.000 cổ phiếu ≈ 336 triệu → tổng tài sản không đổi.
Vì vậy, nếu không muốn nộp tiền, nên chuyển nhượng quyền trong thời gian cho phép để thu lại phần giá trị đó.
Khi nào nên thực hiện quyền?
- Bạn vẫn tin vào doanh nghiệp và giá phát hành hợp lý.
- Tiền huy động dùng cho dự án tạo ra lợi nhuận, không phải đảo nợ hay bù lỗ.
- Bạn có tiền nhàn rỗi, không phải vay để nộp.
Lưu ý
- Đăng ký thực hiện quyền đúng hạn trên ứng dụng hoặc với công ty chứng khoán; quá hạn quyền hết giá trị.
- Cổ phiếu mua theo quyền thường về tài khoản sau một thời gian.
- Phát hành thêm liên tục làm pha loãng EPS. Xem EPS, ROE là gì.
Hỏi đáp
Quyền mua cổ phiếu là gì?
Là quyền của cổ đông hiện hữu được mua cổ phiếu phát hành thêm theo tỷ lệ sở hữu, thường với giá thấp hơn thị giá.
Không thực hiện quyền mua có bị thiệt không?
Có. Giá tham chiếu được điều chỉnh giảm ngày GDKHQ; không thực hiện hoặc chuyển nhượng quyền thì phần giá trị đó mất đi.
Có bán được quyền mua không?
Được chuyển nhượng quyền trong thời gian quy định, theo hướng dẫn của công ty chứng khoán.
Vì sao ngày GDKHQ quyền mua giá cổ phiếu giảm?
Giá tham chiếu được điều chỉnh theo tỷ lệ và giá phát hành để tổng giá trị tài sản cổ đông không đổi.
Đọc tiếp: Cổ tức là gì · IPO là gì
Nội dung đào tạo nhằm mục đích chia sẻ phương pháp, không phải khuyến nghị mua/bán chứng khoán cụ thể.