VM INVESTĐầu tư theo xu hướng và dòng tiền thông minh
Mở tài khoảnMở TK
Trang chủ › Đào tạo › Kiến thức chứng khoán › Bài 15
Bài 15/46 Miễn phí

Margin là gì? Tỷ lệ ký quỹ, call margin và bán giải chấp

Margin (giao dịch ký quỹ) là gì, tỷ lệ ký quỹ, tỷ lệ duy trì, khi nào bị call margin, bán giải chấp (force sell) diễn ra thế nào, ví dụ tính toán và nguyên tắc dùng margin an toàn.

Margin (giao dịch ký quỹ) là vay tiền công ty chứng khoán để mua cổ phiếu, dùng chính cổ phiếu đó làm tài sản đảm bảo. Margin khuếch đại cả lãi lẫn lỗ. Khi giá giảm sâu, bạn bị call margin (yêu cầu nộp thêm tiền); không nộp kịp, cổ phiếu bị bán giải chấp.

Các khái niệm chính

  • Tỷ lệ ký quỹ ban đầu: phần vốn tự có tối thiểu khi mua, theo quy định pháp luật và của từng công ty chứng khoán. Ví dụ tỷ lệ 50% nghĩa là vay tối đa bằng số vốn tự có.
  • Tỷ lệ tài sản thực có: (tổng tài sản − nợ vay) ÷ tổng tài sản, thay đổi theo giá cổ phiếu.
  • Tỷ lệ duy trì: mức tối thiểu phải giữ; xuống dưới mức này bị call margin. Mỗi công ty quy định mức cụ thể, bạn xem trong hợp đồng ký quỹ.
  • Tỷ lệ xử lý (force sell): xuống tới mức này, công ty chứng khoán tự bán cổ phiếu để thu hồi nợ.
  • Danh mục được vay: chỉ một số mã được cho vay, mỗi mã một tỷ lệ khác nhau.

Ví dụ

Bạn có 100 triệu, vay thêm 100 triệu, mua 200 triệu cổ phiếu:

  • Giá tăng 10% → tài sản 220 triệu, trả nợ 100 triệu còn 120 triệu: lãi 20% vốn.
  • Giá giảm 10% → tài sản 180 triệu, trừ nợ còn 80 triệu: lỗ 20% vốn.
  • Giá giảm 30% → tài sản 140 triệu, trừ nợ còn 40 triệu: lỗ 60% vốn, và nhiều khả năng đã bị call margin.

Chưa tính lãi vay chạy theo ngày.

Call margin và bán giải chấp diễn ra thế nào?

  1. Giá giảm, tỷ lệ tài sản thực có xuống dưới tỷ lệ duy trì → công ty báo call margin.
  2. Bạn phải nộp thêm tiền hoặc bán bớt cổ phiếu trong thời hạn quy định.
  3. Không xử lý kịp, hoặc giá tiếp tục giảm tới tỷ lệ xử lý → công ty tự bán cổ phiếu, thường đúng lúc giá xấu nhất.

Khi nhiều người cùng bị bán giải chấp, áp lực bán dây chuyền làm giá giảm sâu hơn nữa.

Nguyên tắc dùng margin an toàn

  1. Người mới: không dùng margin ít nhất 6 tháng đầu.
  2. Nếu dùng, chỉ vay một phần nhỏ so với hạn mức được cấp.
  3. Chỉ vay cho cổ phiếu thanh khoản cao, có điểm cắt lỗ rõ ràng.
  4. Đặt cắt lỗ trước khi chạm ngưỡng call margin, không chờ công ty bán hộ.
Margin không làm bạn giỏi hơn, nó chỉ làm cái sai của bạn đắt gấp đôi.

Hỏi đáp

Margin là gì?

Là vay tiền công ty chứng khoán để mua cổ phiếu, dùng cổ phiếu đó làm tài sản đảm bảo.

Call margin là gì?

Là khi tỷ lệ tài sản thực có giảm dưới tỷ lệ duy trì, công ty chứng khoán yêu cầu bạn nộp thêm tiền hoặc bán bớt cổ phiếu.

Bán giải chấp (force sell) là gì?

Là khi công ty chứng khoán tự bán cổ phiếu của bạn để thu hồi nợ vay, do tỷ lệ tài sản thực có giảm tới ngưỡng xử lý.

Lãi vay margin tính thế nào?

Tính theo ngày trên số tiền vay thực tế, theo lãi suất của từng công ty chứng khoán.

Đọc tiếp: Bài 8: Margin, con dao hai lưỡi · Phí giao dịch và thuế chứng khoán

Nội dung đào tạo nhằm mục đích chia sẻ phương pháp, không phải khuyến nghị mua/bán chứng khoán cụ thể.